Το σκεπτικό της υπ' αριθ. 532/2022 απόφασης του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Κοζάνης έχει ως εξής:
Αριθμός απόφασης: 532/2022
A.Y.:
2021014730
ΤΟ
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ
ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΚΟΖΑΝΗΣ
ΤΜΗΜΑ
Α'
ΤΡΙΜΕΛΕΣ
Συνεδρίασε
δημόσια στο ακροατήριό του στις 8 Οκτωβρίου 2022, με δικαστές τις: Ιουλία
Κοκκαλιάδη, Πρόεδρο Πρωτοδικών Διοικητικών Δικαστηρίων, Μαρία Χαλάτση
(Εισηγήτρια) και Μελπομένη Παπαδοπούλου, Πρωτοδίκες Διοικητικών Δικαστηρίων και
με γραμματέα την Παρθένα Τρικελίδου, δικαστική υπάλληλο,
για
να δικάσει την προσφυγή με αριθμό και χρονολογία κατάθεσης 85/15.6.2021,
της
Μαγδαληνής, συζύγου Περικλή Κωνσταντινόπουλου, το γένος Κυριάκου Κυρκόπουλου,
κατοίκου Λόφων Ν. Φλώρινας, για την οποία παραστάθηκε ο πληρεξούσιός δικηγόρος
της, Νικόλαος Παραστατίδης, με την κατατεθείσα στη Γραμματεία του Δικαστηρίου
στις 6.10.2021 έγγραφη δήλωση του άρθρου 133 παρ. 2 του κυρωθέντος με το άρθρο
πρώτο του ν. 2717/1999 (Α΄ 97) Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (Κ.Δ.Δ.),
κατά
του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.) με την επωνυμία «Ηλεκτρονικός
Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης» (e-Ε.Φ.Κ.Α.), ως καθολικού διαδόχου του
ν.π.δ.δ. με την επωνυμία «Οργανισμός Γεωργικών Ασφαλίσεων» (Ο.Γ.Α.) που εδρεύει
στην Αθήνα και εκπροσωπείται από τον Διοικητή του, εν προκειμένω δε από τον
Διευθυντή της Τοπικής Διεύθυνσης e-Ε.Φ.Κ.Α. Μισθωτών Φλώρινας, ο οποίος
παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου του δικηγόρου, Ιωάννη Ιωαννίδη.
Κατά
τη συνεδρίαση, ο διάδικος που εμφανίστηκε και παραστάθηκε στο ακροατήριο
ανέπτυξε τους ισχυρισμούς του και ζήτησε όσα αναφέρονται στα πρακτικά.
Μετά
τη δημόσια συνεδρίαση, το Δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη.
Η κρίση του είναι η εξής:
1.
Επειδή, με την κρινόμενη προσφυγή, για την άσκηση της οποίας καταβλήθηκε το
νόμιμο παράβολο (βλ. σχετ. το ηλεκτρονικό παράβολο με κωδικό πληρωμής
38111004995108090027), ζητείται η ακύρωση της 06170/85/29.3.2021 απόφασης της
Προϊσταμένης του Τμήματος Α3 Συντάξεων Αναπηρίας της Δ΄ Διεύθυνσης Συντάξεων
Αγροτών του Ε.Φ.Κ.Α., με την οποία απορρίφθηκε το αίτημα που υπέβαλε η
προσφεύγουσα στις 26.11.2019 προς τον Ανταποκριτή του Ο.Γ.Α. Λόφων N. Φλώρινας,
για τη χορήγηση της, προβλεπόμενης από το άρθρο 4 παρ. 2 του π.δ. 334/1988,
προσαύξησης, λόγω απόλυτης αναπηρίας, στο μηνιαίο ποσό της αναπηρικής σύνταξης
που λαμβάνει από τον καθ’ ου Οργανισμό.
2.
Επειδή, στο άρθρο 1 του π.δ. 334/1988 (Α΄ 154) ορίζεται ότι: «Ο ασφαλισμένος
του Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων έχει δικαίωμα για σύνταξη αναπηρίας από τον
οργανισμό αυτό, εφόσον συντρέχουν οι κατωτέρω προϋποθέσεις: α. Έχει γίνει
ανίκανος για την άσκηση του συνήθους βιοποριστικού επαγγέλματός του, σε ποσοστό
τουλάχιστον 67%, από πάθηση ή βλάβη που κατά πρόβλεψη της υγειονομικής
επιτροπής θα διαρκέσει τρία (3) τουλάχιστον χρόνια, β. ...». Στην παρ. 2 του
άρθρου 4 του ίδιου π.δ/τος ορίζεται ότι: «Το μηνιαίο ποσό της σύνταξης
αναπηρίας, εφόσον ο συνταξιούχος έχει ποσοστό αναπηρίας 100% διαρκώς και εφ’
όρου ζωής και βρίσκεται σε κατάσταση που απαιτεί συνέχεια επίβλεψη, περιποίηση
και συμπαράσταση άλλου προσώπου (απόλυτη αναπηρία), προσαυξάνεται κατά ποσό ίσο
προς το ποσό του επιδόματος που καταβάλλεται κάθε φορά στους τετραπληγικούς -
παραπληγικούς, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 42 του Ν. 1140/1981».
Περαιτέρω, στο άρθρο 23 του Καταστατικού Ασφάλισης και Συνταξιοδότησης Αγροτών
(π.δ. 78/1998, Α΄ 72) ορίζεται ότι: «1. Οι συντάξεις και οι προσαυξήσεις στο
ποσό της σύνταξης, οι οποίες χορηγούνται από τον Κλάδο, τον Ο.Γ.Α., καθώς και
τον Κλάδο Πρόσθετης Ασφάλισης απονέμονται με απόφαση του αρμοδίου οργάνου με
την οποία βεβαιώνεται η ύπαρξη των προϋποθέσεων του νόμου. 2. Αρμόδιο για την
έκδοση της απόφασης αυτής όργανο πρώτου βαθμού είναι οι καθ’ ύλην αρμόδιοι
Προϊστάμενοι των Τμημάτων απονομής συντάξεων της Κεντρικής ή ο Προϊστάμενος της
αρμόδιας Περιφερειακής Υπηρεσίας του Ο.Γ.Α.…». Επίσης, στο άρθρο 27 του πιο
πάνω Καταστατικού ορίζεται ότι: «1. Αρμόδια όργανα για τη διαπίστωση της
αναπηρίας και των συνεπειών αυτής στην άσκηση του επαγγέλματος των προσώπων που
ζητούν σύνταξη αναπηρίας από τον Ο.Γ.Α., ως και τη διαπίστωση της απόλυτης
αναπηρίας και της τυφλότητας, σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν κάθε φορά,
είναι σε πρώτο βαθμό οι Πρωτοβάθμιες Υγειονομικές Επιτροπές και σε δεύτερο
βαθμό οι Υγειονομικές Επιτροπές του Ι.Κ.Α., οι οποίες ορίζονται κάθε φορά με
αποφάσεις του Διοικητού του...», στο άρθρο 28 ότι: «1. Οι Υγειονομικές
Επιτροπές διαπιστώνουν τη φύση, τα αίτια, την έκταση και τη διάρκεια της
σωματικής ή πνευματικής πάθησης ή βλάβης, κρίνουν για την επίδραση αυτών από
ιατρικής και ασφαλιστικής απόψεως επί της καθ’ όλου ανικανότητας ή την ανάκτηση
της ανικανότητας αυτής προκειμένου: α) Περί ασφαλισμένων για την άσκηση του
συνήθους βιοποριστικού επαγγέλματος ως και κάθε παρεμφερούς β) …» και στο άρθρο
32 του ίδιου Καταστατικού ότι: «1. Οι αποφάσεις των Υγειονομικών Επιτροπών
πρέπει να είναι αιτιολογημένες και να αναφέρεται ιδίως σ’ αυτές κατά περίπτωση
το ποσοστό της ανικανότητας για εργασία σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 28
του παρόντος Καταστατικού, η χρονολογία επέλευσης της ανικανότητας σε ποσοστό
67%, η προβλεπόμενη διάρκεια της ανικανότητας αυτής ... ως και αν τυχόν ο
ανάπηρος σε ποσοστό 100% ευρίσκεται σε κατάσταση, η οποία απαιτεί συνεχή
επίβλεψη, περιποίηση και συμπαράσταση άλλου προσώπου (άρθρ. 4 παρ. 2 του
Π.Δ/τος 334/1988, Α 154). … 2. ... 5. Οι τελικές αποφάσεις των Υγειονομικών
Επιτροπών αποτελούν πλήρη απόδειξη της ανικανότητας για εργασία των προσώπων
που ζητούν παροχές σύνταξης ή επιδόματα λόγω αναπηρίας από τον Ο.Γ.Α. και τον
κλάδο και γίνονται υποχρεωτικά δεκτές από τα αρμόδια Όργανα του Ο.Γ.Α. και τους
ενδιαφερόμενους για τη χορήγηση παροχών ανικανότητας». Περαιτέρω, με το άρθρο 6
του ν. 3863/2010 (Α΄ 115), που διατηρήθηκε σε ισχύ με την παρ. 2 του άρθρου 23
του ν. 3918/2011 (Α΄ 31), συστήθηκε στο Ι.Κ.Α. – Ε.Τ.Α.Μ., από 1.9.2011, Κέντρο
Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.ΠΑ), για την εξασφάλιση της ενιαίας υγειονομικής
κρίσης όσον αφορά στον καθορισμό του βαθμού αναπηρίας των ασφαλισμένων όλων των
ασφαλιστικών φορέων, συμπεριλαμβανομένου του Δημοσίου, καθώς και των
ανασφάλιστων, για τους οποίους απαιτείται η πιστοποίηση της αναπηρίας, των
οποίων οι γνωστοποιήσεις αποτελέσματος πιστοποίησης ποσοστού αναπηρίας γίνονται
υποχρεωτικά δεκτές και είναι δεσμευτικές για τους ανωτέρω φορείς και υπηρεσίες
του Δημοσίου (παρ. 1), ενώ, από 1.9.2011, καταργήθηκαν όλες οι άλλες Επιτροπές
πιστοποίησης αναπηρίας που λειτουργούσαν στους φορείς κοινωνικής ασφάλισης,
στις νομαρχίες και το Δημόσιο, εκτός από τις ρητά αναφερόμενες στο επίμαχο
άρθρο, οι οποίες εξακολουθούν να ασκούν τις αρμοδιότητές τους (παρ. 7, όπως
τροποποιήθηκε με το άρθρο 76 παρ. 2 του ν. 3996/2011, Α΄ 170, και
αντικαταστάθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 17 του ν. 4058/2012, Α΄ 63). Επιπλέον,
στην παρ. 4 του ως άνω άρθρου 6 ορίστηκε ότι: «Οι Υγειονομικές Επιτροπές
προσδιορίζουν τα ποσοστά αναπηρίας σύμφωνα με τα οριζόμενα στον Κανονισμό
Εκτίμησης Βαθμού Αναπηρίας (Κ.Ε.Β.Α.), όπως ισχύει κάθε φορά» και ήδη του
Ενιαίου Πίνακα Προσδιορισμού Ποσοστού Αναπηρίας (βλ. άρθρο 7 του ν. 3863/2010,
όπως τροποποιήθηκε με το ν. 4038/2012, Α΄ 14). Τέλος, σύμφωνα με το άρθρο 52
παρ. 2 γ΄ του ν.4387/2016 (Α΄ 85) «Οι διατάξεις του άρθρου 6 του Ν. 3863/2010
(Α΄ 115) αναφορικά με τη σύσταση και τη λειτουργία του Κέντρου Πιστοποίησης
Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.) εξακολουθούν να εφαρμόζονται από τον Ε.Φ.Κ.Α».
3.
Επειδή, από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει ότι για τη χορήγηση της προσαύξησης
που προβλέπεται στην παρ. 2 του άρθρου 4 του π.δ. 334/1988 απαιτείται σωρευτικά
η συνδρομή δύο προϋποθέσεων: α) ο συνταξιούχος να έχει ποσοστό αναπηρίας 100%
διαρκώς και εφ’ όρου ζωής και β) να βρίσκεται σε κατάσταση που απαιτεί συνεχώς
επίβλεψη, περιποίηση και συμπαράσταση άλλου προσώπου. Για τη διαπίστωση της
πρώτης προϋπόθεσης, που αναφέρεται σε ασφαλιστική αναπηρία, προηγείται ιατρική
κρίση από τα αρμόδια υγειονομικά όργανα και ακολουθεί ασφαλιστική κρίση από τα
αρμόδια για τη χορήγηση της προσαύξησης όργανα του ΟΓΑ. Ειδικότερα, το αρμόδιο
ασφαλιστικό όργανο και τα επιλαμβανόμενα κατόπιν άσκησης προσφυγής διοικητικά
δικαστήρια εκφέρουν αιτιολογημένη κρίση για την ασφαλιστική αναπηρία του συνταξιούχου,
με συνεκτίμηση, πέραν του ποσοστού της ανατομοφυσιολογικής βλάβης, και
στοιχείων προσδιοριστικών της ικανότητας βιοπορισμού του, όπως είναι η επίδραση
των παθήσεών του στην άσκηση του επαγγέλματός του, η ηλικία του και οι συνθήκες
απασχόλησης στην περιοχή όπου κατοικεί (βλ. ΣτΕ 3393/2009, 1332/2017, 38/2018,
2990/2019, 1271/2021, 1593/2021). Η κρίση για τη συνδρομή της δεύτερης
προϋπόθεσης είναι αμιγώς ιατρική, δεδομένου ότι αναφέρεται στην ανάγκη παροχής
ιδιαίτερης περίθαλψης, η οποία συνδέεται στενά με την κατάσταση της υγείας του
συνταξιούχου και στην, ενόψει αυτής, δυνατότητά του να ικανοποιεί τις βασικές
βιοτικές ανάγκες του αυτοεξυπηρετούμενος, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η ζωή του
ή η σωματική του ακεραιότητα και, ως εκ τούτου, ανήκει στην αποκλειστική
αρμοδιότητα των οικείων υγειονομικών επιτροπών και ήδη των ΚΕ.Π.Α. Η κρίση,
εξάλλου, των πιο πάνω υγειονομικών επιτροπών, ως προς τα ιατρικής φύσης
ζητήματα που ανήκουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα των επιτροπών αυτών, ήτοι ως
προς τη φύση, τα αίτια, την έκταση, τη διάρκεια και το χρόνο έναρξης της
σωματικής, πνευματικής ή ψυχικής πάθησης του συνταξιούχου, είναι δεσμευτική
τόσο για τα ασφαλιστικά όργανα του ΟΓΑ όσο και για τα επιλαμβανόμενα της
υπόθεσης κατόπιν άσκησης προσφυγής διοικητικά δικαστήρια, εφόσον η κρίση αυτή
είναι νομίμως αιτιολογημένη. Στην περίπτωση, όμως, που η γνωμάτευση είναι
πλημμελώς αιτιολογημένη, καθίσταται αναιτιολόγητη και η στηριζόμενη σ’ αυτή
απόφαση του ασφαλιστικού οργάνου ή του διοικητικού δικαστηρίου (ΣτΕ 1594/1994
7μ., 1914/1999, 3145/2002, 3229/2004, 188, 3393/2009, 4297/2013).
4.
Επειδή, στην προκείμενη περίπτωση από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτουν τα
ακόλουθα: Η προσφεύγουσα, η οποία γεννήθηκε το έτος 1931 και συνταξιοδοτείται
λόγω αναπηρίας από τον καθ’ ου Οργανισμό από 1.3.1984 (βλ. σχετ. την
6170/29.5.1985 απόφαση του Προϊσταμένου του Κλάδου Α΄ Συντάξεων του Ο.Γ.Α.),
υπέβαλε προς τον Ανταποκριτή του Ο.Γ.Α. της τοπικής κοινότητας Λόφων Φλώρινας
τη με αρ. πρωτ. 3575/26.11.2019 αίτηση, ζητώντας να της χορηγηθεί, στη σύνταξή
της, προσαύξηση λόγω απόλυτης αναπηρίας. Προς το σκοπό αυτό η προσφεύγουσα
παραπέμφθηκε αρχικά προς εξέταση ενώπιον της Πρωτοβάθμιας Υγειονομικής
Επιτροπής (Α.Υ.Ε.) του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.) του
Περιφερειακού Υποκαταστήματος Μισθωτών Κοζάνης του Ε.Φ.Κ.Α., η οποία αφού έλαβε
υπόψη της, μεταξύ άλλων: α) το ιστορικό της, ειδικότερα ότι αυτή πάσχει από
χρόνια γενικευμένη εξωπυραμιδική και ανοϊκή συνδρομή, ότι πρόσφατα υπέστη
διατροχαντήριο κάταγμα χειρουργηθέν άμεσα στο Νοσοκομείο Φλώρινας, ότι είναι
κατάκοιτη και πλήρως αδύναμη για κάθε λειτουργία, ότι πάσχει από τύφλωση, καθώς
και ότι είναι ανίκανη να βαδίσει, παρουσιάζει επεισόδια συγχυτικοδιεγερτικής
κατάστασης και χρήζει βοήθειας εταίρου προσώπου, β) την κλινική εξέτασή της,
από την οποία προέκυψε σφαιρική έκπτωση γνωσιακών λειτουργιών, αδύνατη στάση
και βάδιση, διατροχαντήριο κάταγμα ΔΕ κάτω άκρου, γενικευμένη μυική αδυναμία,
ότι δεν ελέγχεται στο ΔΕ κάτω άκρο, ότι φέρει μόνιμο καθετήρα, αντανακλαστικά:
εκλύονται νωθρά συμμετρικά αντανακλαστικά, αισθητικότητα: δεν ελέγχεται, γ) τα
πορίσματα των ειδικών ιατρών, οφθαλμίατρου, καρδιολόγου, ορθοπαιδικού (σχετ. οι
7.10.2019, 12.11.2019 και 13.11.2019 ιατρικές γνωματεύσεις του Γ.Ν. Φλώρινας)
και δ) την από 30.10.2019 υπεύθυνη δήλωση του Νευρολόγου, Ευάγγελου Τσούκα,
σύμφωνα με την οποία η προσφεύγουσα πάσχει από εκφυλιστική εξωπυραμιδική και
ανοϊκή συνδρομή και είναι μόνιμα κατακεκλιμμένη και ότι ως εκ τούτου, κρίνεται
αδύνατο ή επικίνδυνο να μεταφερθεί εκτός της οικίας της, έκρινε, με την
520/2020/1367/20.8.2020 γνωμάτευσή της, ότι αυτή πάσχει από άνοια προχωρημένου
σταδίου χωρίς απραξία ορθοστάτισης-βάδισης, διατροχαντήριο κάταγμα δεξιού
ισχίου χειρουργηθέν με λειτουργικά ενοχλήματα, VΔΟ: αμαύρωση, VAO: 5/10, χρόνια
κολπική μαρμαρυγή, ότι χρήζει συμπαράστασης ετέρου προσώπου, ότι η κατάστασή της
είναι μη αναστρέψιμη και ότι παρουσιάζει κινητική αναπηρία δεξιού κάτω άκρου με
ποσοστό αναπηρίας 20%, με συνέπεια το συνολικό ποσοστό αναπηρίας της να
ανέρχεται κατά συγχώνευση σε 95%, κατά ιατρική πρόβλεψη, από 26.11.2019 και εφ’
όρου ζωής. Περαιτέρω, με την ίδια γνωμάτευση κρίθηκε ότι η προσφεύγουσα χρήζει
βοηθείας και συμπαράστασης ετέρου προσώπου από 26.11.2019 και εφ’ όρου ζωής.
Μετά από προσφυγή που άσκησε η προσφεύγουσα κατά της ως άνω απόφασης,
παραπέμφθηκε προς εξέταση στη Δευτεροβάθμια Υγειονομική Επιτροπή (Β.Υ.Ε.) του
ΚΕ.Π.Α., η οποία, αφού έλαβε υπόψη της τα ίδια ως άνω στοιχεία έκρινε ομοίως,
με την 520/2020/2115/23.11.2020 γνωμάτευσή της ότι η προσφεύγουσα πάσχει από
άνοια προχωρημένου σταδίου χωρίς απραξία ορθοστάτισης - βάδισης, διατροχαντήριο
κάταγμα δεξιού ισχίου χειρουργηθέν με λειτουργικά ενοχλήματα, VΔΟ: αμαύρωση,
VAO: 5/10, χρόνια κολπική μαρμαρυγή, ότι χρήζει συμπαράστασης ετέρου προσώπου,
ότι η κατάστασή της είναι μη αναστρέψιμη και ότι παρουσιάζει κινητική αναπηρία
δεξιού κάτω άκρου με ποσοστό αναπηρίας 30%, με συνέπεια το συνολικό ποσοστό
αναπηρίας της να ανέρχεται κατά συγχώνευση σε 95%, κατά ιατρική πρόβλεψη, από
26.11.2019 και εφ’ όρου ζωής. Περαιτέρω, με την ίδια γνωμάτευση κρίθηκε ότι η
προσφεύγουσα χρήζει βοηθείας και συμπαράστασης ετέρου προσώπου από 26.11.2019
και εφ’ όρου ζωής. Κατόπιν τούτου, η Προϊσταμένη του Τμήματος Α3 Συντάξεων
Αναπηρίας της Δ’ Διεύθυνσης Συντάξεων Αγροτών του Ε.Φ.Κ.Α., με την
06170/85/29.3.2021 απόφασή της απέρριψε το αίτημα χορήγησης της ένδικης προσαύξησης,
λόγω μη συνδρομής των νομίμων προϋποθέσεων, εφόσον δεν ήταν ανίκανη σε ποσοστό
100%.
5.
Επειδή, ήδη, με την κρινόμενη προσφυγή και το επ’ αυτής νομίμως κατατεθέν στις
6.10.2021 υπόμνημα, η προσφεύγουσα αμφισβητεί τη νομιμότητα της απόφασης της Προϊσταμένης
και ζητεί την ακύρωσή της, προβάλλοντας προς τούτο, μεταξύ άλλων, ότι είναι
ασφαλιστικά ανάπηρη στο προβλεπόμενο εκ του νόμου ποσοστό εφ’ όρου ζωής.
Καταρχάς, υποστηρίζει ότι πληροί τη δεύτερη προϋπόθεση του άρθρου 2 παρ. 4 του
π.δ/τος 334/1988, ήτοι ότι βρίσκεται σε κατάσταση που απαιτεί συνεχώς επίβλεψη,
περιποίηση και συμπαράσταση άλλου προσώπου, κρίση, η οποία, κατά τους
ισχυρισμούς της, ανήκει στην αποκλειστική αρμοδιότητα των υγειονομικών
επιτροπών, οι οποίες, στην περίπτωσή της, έκριναν τόσο σε πρώτο όσο και σε
δεύτερο βαθμό ότι χρήζει βοήθειας και συμπαράστασης ετέρου προσώπου από
26.11.2019 και εφόρου ζωής. Περαιτέρω, αναφορικά με την πρώτη προϋπόθεση του
ίδιου ως άνω νόμου, εκθέτει ότι τα αρμόδια όργανα του ασφαλιστικού φορέα
μπορούσαν να της χορηγήσουν την προσαύξηση της σύνταξής της λόγω απόλυτης
αναπηρίας, αφού οι παθήσεις, από τις οποίες διαπιστώθηκε ότι πάσχει, είναι μη
αναστρέψιμες και την καθιστούν ανίκανη ως προς την αυτοεξυπηρέτηση και των πιο
βασικών της αναγκών. Ιδίως, για την πάθηση της άνοιας ισχυρίζεται ότι πρόκειται
για μία πάθηση που επιδεινώνεται με το πέρας του χρόνου, για την οποία (πάθηση)
οι ειδικοί ιατροί επισημαίνουν ότι όσο εξελίσσεται η ασθένεια τόσο πιο
απαιτητική φροντίδα χρειάζεται ο ασθενής, ότι ένας άνθρωπος που φροντίζει έναν
ασθενή με άνοια μπορεί να απασχολείται μαζί του 24 ώρες το 24ώρο, καθώς και ότι
χωρίς τον φροντιστή ο ασθενής δε θα μπορούσε να τα καταφέρει. Κατόπιν τούτων,
προβάλλει ότι μη ορθά προσδιορίστηκε το συνολικό ποσοστό αναπηρίας της σε 95%,
καθότι δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια ως προς την ικανότητά της να
αυτοεξυπηρετηθεί και ότι γι’ αυτόν τον λόγο έπρεπε τα αρμόδια όργανα του
ασφαλιστικού φορέα να τρέψουν το ως άνω ποσοστό αναπηρίας της (από 95%) σε
100%. Προς απόδειξη των ισχυρισμών της προσκομίζει, μεταξύ άλλων, την
159/23.9.2021 ένορκη βεβαίωση, ενώπιον του Ειρηνοδίκη Φλώρινας Σίσκου
Παναγιώτη, της Χ…… Γ….., η οποία κατέθεσε, ενόρκως, ότι από 8 Οκτωβρίου 2019,
ήτοι την επομένη της εξόδου της προσφεύγουσας από το Νοσοκομείο Φλώρινας, όπου
νοσηλευόταν με κάταγμα ισχίου, ανέλαβε τη φροντίδα της, ότι η προσφεύγουσα είχε
κι άλλα σοβαρά θέματα υγείας με την καρδιά της, την όρασή της, αλλά κυρίως
έπασχε και από άνοια. Επιπλέον, (κατέθεσε) ότι μέχρι το καλοκαίρι του 2020
επισκεπτόταν την προσφεύγουσα στην οικία της και την φρόντιζε τρεις φορές την
ημέρα, δηλαδή πρωί, μεσημέρι και βράδυ, ότι κάθε επίσκεψή της διαρκούσε πλέον
της μιας ώρας και μεταξύ άλλων, την έπλενε και την καθάριζε κάθε πρωί, μεσημέρι
και βράδυ, τις άλλαζε πάνες ακράτειας πρωί – βράδυ, τη βοηθούσε στο φαγητό, την
έντυνε, της καθάριζε το χώρο της διαμονής της, της άλλαζε καθημερινά το
υπόστρωμα στο κρεβάτι που κοιμόταν. Ότι πλέον από το καλοκαίρι μέχρι και
σήμερα, λόγω της δύσκολης οικονομικής κατάστασης της προσφεύγουσας (η οποία
λαμβάνει μηνιαία σύνταξη ΟΓΑ κατώτερη των 350 ευρώ), την επισκέπτεται και
παρέχει σε αυτή τις ίδιες ως άνω φροντίδες της 2 φορές πλέον την ημέρα, ήτοι
πρωί και βράδυ, για λόγους οικονομίας, διότι η κατάσταση της υγείας της
επιδεινώθηκε ως προς την άνοια. Επιπλέον, ότι αρκετές φορές χρειάστηκε να τη
συνοδεύσει στο νοσοκομείο λόγω της κατάστασης της υγείας, δεδομένου ότι ο
σύζυγός της είναι συνομήλικος της με σοβαρά προβλήματα υγείας, ο οποίος
αδυνατεί να της προσφέρει οποιαδήποτε βοήθεια, ενώ η κόρη της που είναι το
μοναδικό εν ζωή τέκνο της κατοικεί με την οικογένειά της μόνιμα στη
Θεσσαλονίκη. Τέλος, κατέθεσε ότι γνωρίζει ότι πολλά από τα έξοδά της
προσφεύγουσας καλύπτει η κόρη της.
6.
Επειδή, αντίθετα, ο καθ’ ου η προσφυγή ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας, με την
έκθεση των απόψεών του και το νομίμως κατατεθέν υπόμνημα υποστηρίζει ότι
νομίμως εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, καθώς η οικεία Β.Υ.Ε. του ΚΕ.Π.Α.
Κοζάνης έκρινε αιτιολογημένα ότι η προσφεύγουσα είναι ανάπηρη σε ποσοστό 95%
και όχι 100%, η δε γνωμάτευση της εν λόγω Επιτροπής είναι δεσμευτική για τα
όργανα του Ο.Γ.Α. που είναι αρμόδια για την απονομή της επίδικης παροχής.
Κατόπιν τούτων, ο καθ’ ου υποστηρίζει ότι, τόσο η ως άνω γνωμάτευση, όσο και η
προσβαλλόμενη απόφαση είναι πλήρως αιτιολογημένες και, ως εκ τούτου, η υπό
κρίση προσφυγή πρέπει να απορριφθεί.
7.
Επειδή, με τα δεδομένα αυτά, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη ότι, σύμφωνα με όσα
εκτέθηκαν στην 3η σκέψη, κατά την έννοια των διατάξεων του άρθρου 4 παρ. 2 του
π.δ. 334/1988, για τη χορήγηση προσαύξησης λόγω απόλυτης αναπηρίας επί του
μηνιαίου ποσού σύνταξης απαιτούνται σωρευτικώς δύο προϋποθέσεις, ήτοι: α)
ποσοστό αναπηρίας 100% διαρκώς και εφ’ όρου ζωής, προϋπόθεση, που αναφέρεται σε
ασφαλιστική αναπηρία, οπότε προηγείται ιατρική κρίση από τα αρμόδια υγειονομικά
όργανα και ακολουθεί ασφαλιστική κρίση από τα αρμόδια για τη χορήγηση της
προσαύξησης όργανα του Ο.Γ.Α. και τα επιλαμβανόμενα σε περίπτωση αμφισβήτησης
διοικητικά δικαστήρια και β) να βρίσκεται ο συνταξιούχος σε κατάσταση που απαιτεί
συνέχεια επίβλεψη, περιποίηση και συμπαράσταση άλλου προσώπου, κρίση αμιγώς
ιατρική. Περαιτέρω, συνεκτιμώντας: α) το αυξημένο ποσοστό της
ανατομοφυσιολογικής βλάβης της προσφεύγουσας (95%), β) το προχωρημένο της
ηλικίας της (92 ετών), γ) τη φύση και τη βαρύτητα των παθήσεών της (άνοια
προχωρημένου σταδίου χωρίς απραξία ορθοστάτισης - βάδισης, διατροχαντήριο
κάταγμα δεξιού ισχίου χειρουργηθέν με λειτουργικά ενοχλήματα, VΔΟ: αμαύρωση,
VAO: 5/10, χρόνια κολπική μαρμαρυγή και κινητική αναπηρία δεξιού κάτω άκρου με
ποσοστό αναπηρίας 30%), ήτοι παθήσεων μη αναστρέψιμων, για το υπόλοιπο του βίου
της, σε συνδυασμό με τη σωματική καταπόνηση που είχε υποστεί κατά την πολυετή
άσκηση του επαγγέλματος του αγρότη, που ως χειρωνακτικό απαιτούσε διαρκή κόπωση
και έκθεση σε εξωτερικές θερμοκρασίες, ήτοι συνθήκες εργασίας ιδιαίτερα
επαχθείς και επιβλαβείς για την υγεία και δ) το γεγονός ότι λόγω των παθήσεων
αυτών η προσφεύγουσα κρίθηκε αρμοδίως ότι χρειαζόταν συνεχή επίβλεψη,
περιποίηση και συμπαράσταση άλλου προσώπου από 26.11.2019 και εφ’ όρου ζωής, μη
δυνάμενη να εξυπηρετηθεί στις βασικές βιοτικές ανάγκες της, το Δικαστήριο
κρίνει ότι η προσφεύγουσα ήταν ασφαλιστικά ανάπηρη σε ποσοστό 100% από
26.11.2019 (ημερομηνία υποβολής της σχετικής αίτησής της) και εφ’ όρου ζωής. Επομένως,
η προσφεύγουσα δικαιούται να λάβει προσαύξηση της σύνταξής της λόγω απόλυτης
αναπηρίας (4 παρ. 2 του π. δ. 334/1988) για το χρονικό διάστημα από 26.11.2019
και εφ’ όρου ζωής, η δε Προϊσταμένη του Τμήματος Α3 Συντάξεων Αναπηρίας της Δ΄
Διεύθυνσης Συντάξεων Αγροτών του Ε.Φ.Κ.Α., κρίνοντας τα αντίθετα με την
προσβαλλόμενη απόφασή της, έσφαλε και για το λόγο αυτό η απόφαση αυτή πρέπει να
ακυρωθεί, κατά παραδοχή της κρινόμενης προσφυγής ως βάσιμης.
8.
Επειδή, κατ’ ακολουθία, η υπό κρίση προσφυγή πρέπει γίνει δεκτή, να ακυρωθεί η
με αριθμό 06170/85/29.3.2021 απόφαση της Προϊσταμένης του Τμήματος Α3 Συντάξεων
Αναπηρίας της Δ΄ Διεύθυνσης Συντάξεων Αγροτών του Ε.Φ.Κ.Α. και να αναγνωριστεί
ότι η προσφεύγουσα δικαιούται να λάβει την προβλεπόμενη από το άρθρο 4 παρ. 2
του π.δ. 334/1988 προσαύξηση απόλυτης αναπηρίας από 26.11.2019 και εφ’ όρου
ζωής. Περαιτέρω, πρέπει να αποδοθεί στην προσφεύγουσα το καταβληθέν παράβολο
ποσού 25 ευρώ (άρθρο 277 παρ. 9 εδ. α΄ του Κ.Δ.Δ.). Τέλος, τα δικαστικά έξοδα
της προσφεύγουσας, ποσού 300 ευρώ, πρέπει να καταλογιστούν σε βάρος του καθ’ ου
e-Ε.Φ.Κ.Α., σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 58 παρ. 4 περ. α΄ και 84 παρ. 1
του Κώδικα Δικηγόρων (Ν. 4194/2013, Α’ 208), σε συνδυασμό με το Παράρτημα Ι του
εν λόγω Κώδικα, καθώς και τις διατάξεις του άρθρου 275 παρ. 1 εδάφ. α΄, παρ. 4
περ. γ’ και παρ. 6 εδάφ. γ΄ του Κ.Δ.Δ.
ΔΙΑ
ΤΑΥΤΑ
Δέχεται
την προσφυγή.
Ακυρώνει
τη με αριθμό 06170/85/29.3.2021 απόφαση της Προϊσταμένης του Τμήματος Α3
Συντάξεων Αναπηρίας της Δ΄ Διεύθυνσης Συντάξεων Αγροτών του Ε.Φ.Κ.Α.
Αποφαίνεται
ότι η προσφεύγουσα δικαιούται να λάβει την προβλεπόμενη από το άρθρο 4 παρ. 2
του π. δ. 334/1988 προσαύξηση απόλυτης αναπηρίας από 26.11.2019 και εφ’ όρου
ζωής
Διατάσσει
την απόδοση του καταβληθέντος παραβόλου ποσού 25 ευρώ στην προσφεύγουσα.
Καταλογίζει
σε βάρος του e-Ε.Φ.Κ.Α. τα δικαστικά έξοδα της προσφεύγουσας, ποσού τριακοσίων
(300,00) ευρώ.
Κρίθηκε
και αποφασίστηκε στην Κοζάνη στις 2.9.2022 και δημοσιεύτηκε σε δημόσια
συνεδρίαση στο ακροατήριο του Δικαστηρίου αυτού στις 13.9.2022, με τη σύνθεση
που αναγράφεται στο οικείο πρακτικό.
Η
ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ
ΙΟΥΛΙΑ
ΚΟΚΚΑΛΙΑΔΗ ΜΑΡΙΑ
ΧΑΛΑΤΣΗ
ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΩΝ Δ.Δ. ΠΡΩΤΟΔΙΚΗΣ
Δ.Δ.
Η
ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΑΜΑΡΑ
